Verslag workshop 1e en 2e Middellandstraat en Middellandplein

Vrijdag 26 februari 2003, Buurtcentrum Middelland

[tekst en afbeeldingen zijn ontleend aan AIR. Aan de inhoud van dit verslag kunnen geen rechten worden ontleend. www.airfoundation.nl]

DEELNEMERS:
Rian Peeters (Woonbron Maasoevers), Jan-Willem Croonen (bewoner Middelland), Gert Rotmans (bewoner Middelland), Ben Arnhem (ondernemer), Mohammed (ondernemer), Jennifer Chin a Foeng (bewoner Middelland), Annemarie Nunes (Concire), Claudia Linders, Robert Winkel (architecten workshop), Chantal van der Zijl, Wijnand Galema (inhoudelijk projectcoördinatoren, AIR).

INTRODUCTIE

Wijnand Galema heet de aanwezigen van harte welkom en stelt voor om te beginnen met een korte introductie van de deelnemers die bij aanvang van de workshop aanwezig zijn.

- Rian Peeters is projectleider strategisch voorraadbeheer bij Woonbron Maasoevers. Bij het aanbieden van huurwoningen spelen verschillende leefstijlen steeds meer een rol. Vanuit een gebiedsgerichte aanpak worden verschillen tussen wijken en buurten benadrukt door aan te geven wat de dominante leefstijl is. Volgens Rian Peeters is de dominante leefstijl van Middelland die van de ongebondene. De moderne stedeling die op zoek is naar vrijheid, die non-conformistisch is, niet gericht is op uiterlijke exposure. De Middellandstraat en het Middellandplein passen hier prima bij en kunnen versterkt worden door landmarks of plekken te creëren. Op dit moment bevinden zich hier een aantal dominanties die belemmerend zijn voor de individuele vrijheid: TramPlus, Shell-station en dubbelparkeerders.
- Claudia Linders is architecte en heeft een bureau in Amsterdam. Ze werkt op verschillende schaalniveau’s, o.a. een onderzoek naar het werklandschap van de 21e eeuw en het project ‘regiospecifiek bouwen’ (in samenwerking met Krill architecten) dat zich sterk richt op identiteit.
- Jan-Willem Croonen woont op de Nieuwe Binnenweg en is de laatste jaren sterk betrokken bij zijn woonomgeving. Wat kun je zelf doen om de buurt ‘beter’ te krijgen. Hij geeft aan dat het individuele en het non-conformistische van de bewoners het ook moeilijk maakt om mensen betrokken te krijgen.
- Gert Rotmans woont sinds 10 jaar met veel plezier op de Heemraadssingel en heeft een adviesbureau op het gebied van onderwijs en lokaal bestuur. Hij pleit vooral voor een integrale aanpak. Je moet van één beeld uitgaan. Nu wordt men enerzijds geconfronteerd met een verzameling van uiteenlopende dingen die rommeligheid veroorzaakt; anderzijds is er behoefte aan schoon, heel en veilig. Als je iets wilt veranderen moet je goed beschrijven wat mensen goed en slecht vinden.
- Robert Winkel is architect en heeft onder andere het 25kv-gebouw in het Lloydkwartier ontworpen en werkt momenteel aan de nieuwbouw voor Radio en TV-Rijnmond. Zijn werkwijze gaat uit van een analyse van het krachtenveld als uitgangspunt voor het ontwerp van een gebouw.
- Ben Arnhem is al 20 jaar ondernemer aan de Middellandstraat en voorzitter van de winkeliersvereniging. Hij is van ’s morgens vroeg tot ’s avonds laat betrokken bij de straat.
- Mohammed is eigenaar van Marokkaans restaurant Darkum.

In de loop van de workshop komen nog twee deelnemers binnen die zich kort voorstellen:
- Annemarie Nunes werkt voor Concire, een onderdeel van Rabo Vastgoed. Zij volgen het project Stad op straat en gaan samen met ondernemers langs het lint mini-conferenties organiseren over de kwaliteit en inrichting van de straat
- Jennifer Chin a Foeng, is bewoner van de Joost van Geelstraat en initiatiefnemer voor een nieuwe inrichting van het Middellandplein en heeft hiervoor onlangs een bewonersavond georganiseerd.

DEEL I

Het eerste onderdeel van de workshop bestaat uit het formuleren van statements door de deelnemers. Ben Arnhem bijt het spits af met de stelling “meer kleur in de straat”. De veelkleurigheid van de ondernemers en de bewoners moet tot uitdrukking komen in de gevels door deze te beschilderen in verschillende kleuren of stijlen. Jan-Willem heeft geen stelling. Hij is van mening dat een keuze gemaakt moet worden tussen niet ingrijpen in de straat of streven naar een eindbeeld. Men kan ook werkender wijs tot een betere oplossing komen.
Gert Rotmans stelt dat de buurt wordt gevormd door de mensen. Hoe deze worden gefaciliteerd is een natuurlijk proces. Als de samenstelling van de buurt verandert, verandert ook het gedrag. Een probleem is dat de straat van niemand is, dus ook de verantwoordelijkheid bij niemand ligt. Ben vindt het noodzakelijk dat iets nieuws wordt geprobeerd en vooral iets eigens wat past bij de Middellandstraat. Ondernemers moeten creatief denken, zowel de Hollandse slager die zijn klantenkring ziet veranderen als de Marokkaanse slager die niet alleen van Marokkaanse klanten kan leven. De inrichting van de Middellandstraat moet echt voor iets anders gekozen worden. Gert noemt als voorbeeld de markt in het Kraaiennest in Amsterdam-Zuidoost. Deze markt bevindt zich onder een parkeergarage en is onafhankelijk van invloeden van buitenaf. In de Middellandstraat zou dat niet kunnen omdat de fysieke situatie anders is.
Rian Peeters vindt dat het informele, het rommelige van Middelland helemaal niet erg is. Er zou ruimte gemaakt kunnen worden voor tijdelijke handel of kiosken, maar de buurt heeft wel sterke dragers nodig. Er moet niet gestreefd worden om het iedereen naar de zin te maken en zien te voorkomen dat één groep domineert. Je moet nauwkeurig formuleren wat je wel en niet moet doen. Het is een kwestie van remmen en gasgeven tegelijk. De lokale overheid zou volgens Gert ook een rol moeten spelen. Volgens Ben zijn er contacten met verschillende overheden, maar als het er op aankomt, spelen andere belangrijke belangen een rol. De overheid voert zijn taak niet naar behoren uit. Zo is bijvoorbeeld lange tijd geen geld gestoken in de renovatie van panden in afwachting van Tramplus. Nu dat klaar is, blijkt er geen geld te zijn voor het opknappen van de gevels. Daarnaast moet ook worden gekeken naar de kwaliteit van de winkels. Hierin wordt onvoldoende energie gestoken om daar waar nodig gas te geven of te remmen.
Rian vindt dat de elementen die de buurt identiteit geven, zoals de sexbioscoop, het wijkcentrum en het SHELL-station, versterkt moeten worden. Alleen cosmetische ingrepen zijn niet voldoende. Als voorbeeld wordt de Wijk Ontwikkelings Maatschappij (WOM) genoemd die onder andere de Witte de Withstraat hebben ontwikkeld. Een belangrijke voorwaarde voor een dergelijke aanpak is een grote politieke steun.

DEEL II

Het tweede deel van de workshop wordt gevraagd aan te geven wat de sterke kanten of potenties zijn en wat de negatieve kanten van de Middellandstraat zijn. Deze zijn genoteerd op een aantal kleine kaarten. Een overzicht van de kaarten is als bijlage bij dit verslag gevoegd. Op basis van de kaartjes is een rubricering gemaakt op onderwerp.

Foto: AIR

GEVELS
- diverse culturen tot uitdrukking brengen
- details benadrukken
- diversiteit van belang

WINKELS
- vestigingsbeleid
- diversiteit in winkelprogramma
- combinatie van programma (wonen en winkelen)
- plint en entrees van wonen benadrukken
- beter onderhoud en verzorgde etalages

CULTUUR
- kleur lantaarnpalen
- vlaggen van vertegenwoordigde landen
- speelplekken op rustige plekken in de wijk
- gedichten in verschillende talen op blinde muren

STRAAT
- vooral levendig
- veel groen versus stedelijk (meningen verdeeld)
- bankjes/zitplekken voor ouderen (rustpauze)
- fontein of andere vormen van water
- verandering van gedaanten bijvoorbeeld per seizoen
- tramplus probleem, straatprofiel oplossen

HANDHAVING
- parkeren, vooral in de zijstraten
- oversteken fietsen naar zijstraten, geen apart fietspad
- organisatorisch en bestuurlijk vraagstuk: koppen bijelkaar houden; niet alleen praten
- vooral als straat en buurt samendoen

Foto: AIR

Aan de hand van deze kaarten was het de bedoeling een vervolgstap te zetten naar ansichtkaarten van de toekomst van de Middellandstraat. De deelnemers werd gevraagd na te denken hoe een ansichtkaart van de Middellandstraat er volgens hun uit zou zien. De workshop naderde bij dit onderdeel haar einde, waardoor onvoldoende tijd beschikbaar was om dit af te ronden. De architecten zullen proberen de resultaten van de workshop in beelden te vatten.

W. Galema (AIR)
25 maart 2003